آيا سوراخ دعا در قدمگاه گم شده است؟

کد خبر: ۳۳۴۳

تاریخ: ۲۱ آذر ۱۳۸۸ - ۲۳:۲۰

ايام كودكي در يكي از سال هاي دهه ي اول زندگي (حول و حوش سال 1345 هجري شمسي) بعد از ظهر عيد غديري به همراه مادرم و به اتفاق گروهي از زنان اقوام، راهي قدمگاه خضر نبي شديم .

بعد از گذر از كوچه پس كوچ ه هاي تنگ و پر پيچ و خم محله ي شيخ آن زمان، بناي مسجد و حياط و ديوار طولاني اطراف مقام خضر ( قدمگاه) كه درخت سرو بلندي در آن برپا بود، نمايان گشت . در جوار مسجد علاوه بر وجود غسالخانه، درخت سدر ( كُنار ) نسبتاً بزرگي قد برافراشته بود كه همين درخت موضوع اصلي اين مقال است .

در اطراف و اكناف بناي قدمگاه به ويژه قسمت شمالي آن، قبرستان وسيعي ديده مي‌شد كه انتهاي آن تا محل ساختمان كنوني اداره ي ارشاد اسلامي، ادامه داشت .

در آن روزگار بر اثر اختلافات محلي، قبرستان هاي متعددي وجود داشت به گونه اي كه اهالي هر محل اموات خود را در قبرستان محل خود دفن مي كردند. معروف ترين قبرستان ها عبارت بودند از : قبرستان مقام خضر، گورستان سيد محمد كاشي، گورستان دارالسلام ( محل كنوني آزمايشگاه باقرالعلوم ) ، گورستان سيد محمد نوربخش و. . . وجود اختلافات چنان جدي مي نمود كه بعد از تعطيلي قبرستان بزرگ خضر نبي، گورستان جديدي به جاي آن در جوار مقبره ي تاريخي شيخ امين الدين در شمال شرق شهر تأسيس گرديد ! و منطقه ي وسيعي از مناسب ترين زمين هاي سطح شهر از لحاظ كشاورزي و تفريحي و مسكوني به گورستان تبديل گشت !

اقدامي كه در پناه جهل و تعصبات قومي و محله اي توسط افراد متنفذي صورت مي‌گرفت و عواقب آن هنوز دامن‌گير اين شهر و ديار باقي مانده است! باري، با ورود به محوطه‌ي مقام خضر، خيل جمعيت زياد مردم شهر را مشاهده نمودم كه اكثريت آن ها بانوان و دختران و بقي ه كودكان را تشكيل مي داد.

جمعيت حاضر در آ ن جا متناسب با روابط خانوادگي و همسايگانشان، در هيأت دسته هايي، پراكنده دور هم نشسته بودند و جهت بزرگداشت غدير، به جشن و شادي و كف زدن و خواندن سرود ( سروك ) و اشعار مخصوص اين روز مقدس مشغول بودند. هزاران درود و هزاران » اشعاري چون سلام، يا علي عيدت مبارك، سِرِّ ياسينت كه بعضاً به علت بي سوادي، «. . مبارك و اشعار را غلط تلفظ مي كردند !

از جمله اعمالي كه ذهن كنجكاوانه و كودكانه ي نگارنده را متوجه آن مي نمود، روشن كردن تعداد زياد شمع در زير درخت كنار و نيز گره زدن تكه پارچه هاي رنگي به ويژه سبز رنگ ! ؟ بر شاخه هاي آن درخت بود به گونه اي كه برگ هاي سبز درخت تحت الشعاع سبزي و تنوع پارچه ها قرار داشت ! درخت نامبرده به كُنار حضرت عباس معروف بود ! چرا عوام مردم به ظن و گمان خود آن درخت را به حضرت عباس بن علي( ع) علمدار كربلا منتسب مي كردند؟ اطلاعي ندارم .

حادثه اي در آن روز رخ داد كه نشان از عمق ارادت و تعلق خاطر برخي افراد به درخت مزبور را مي داد! در هنگامه اي كه برخي زنان براي اداي نذر خود، مشغول روشن كردن شمع در زير درخت بودند ناگهان سوخت پارافين ذوب شده و داغ شمع، مشتعل گرديد و دامنه ي آتش چنان گسترده گشت كه شعله ي آن مي رفت تا درخت كُنار مقدس را فرا گيرد و موجب آتش سوزي آن شود لذا جمعيت حاضر با در دست گرفتن ظروف آب شرب مورد نيازشان، نسبت به اطفاي حريق اقدام كردند. اطلاع از وضعيت نامساعد تأمين آب شرب و بهداشتي شهر در آن زمان كه كازرون تازه از آب لوله‌كشي در بخشهاي معدودي از سطح شهر و آن هم فقط در ساعاتي از روز بهره مند شده بودند و عيد غدير آن سال هم در آخر فصل بهار، بود اهميت از دست دادن آب همراه زايرين مقام خضر (كه در داخل دولچه هايي قرار داشت) جهت خاموش كردن حريق درخت مقدس، بيشتر نمايان مي گردد! يعني جمعيت حاضر در مكان مزبور، سلامت درخت كنار را بر تشنگي و نيازشان به آب ترجيح مي دادند! و آن بي احترامي را نسبت به درخت حضرت عباس(ع) برنمي تابيدند! - البته توسل به ذات درخت كُنار، به طور قطع و يقين موجب وهن اسلام و شرع مقدس مي باشد و همين امر باعث گرديد در اوايل انقلاب آن درخت را از بن قطع كرده و جاي آن را صاف كنند اگر چه مشاهده گرديد معدود افرادي بر مكان به جاي مانده‌ي درخت، شمع روشن مي‌كردند! - تخريب مسجد و غسالخانه و قبرستان مقام خضر بر اثر فرسودگي و نيز ساخت و سازهاي شهري و اداري و آموزشي و مسكوني باعث نگرديد كه قداست اين مكان در اذهان مردم فراموش شود لذا همچنان زنان و دختران زيادي به طور هفتگي و روزهاي شنبه و به ويژه در روز تاريخي و مقدس عيد غدير در مكان مزبور تجمع مي كنند و به اميد برآورده شدن حاجات و آرزوهايشان، اقدام به روشن كردن شمع و توزيع نُقل و شيريني و آش و مأكولات ديگر مي‌كنند.

لازم به ذكر است كه چندين سال است براي اين مكان از طرف اداره ي اوقاف و خيرين محل، هيأت اُمنايي تشكيل گرديده است و با احداث شبستان و برگزاري نماز جماعت و مراسم مختلف و متعدد مذهبي و فرهنگي در مناسبت هاي مختلف سال، سعي شده از اعمال و حركات خرافي و خلاف شرع جلوگيري به عمل آيد كه انصافاً زحمات زيادي متحمل شده اند. خوشبختانه توسط هيأت امنا هم بناي مسجدي باشكوه در محل قديم مسجد قدمگاه، در حال احداث است كه قابل تقدير است .

اقدام در خور توجه ديگري كه در چند سال گذشته صورت گرفت. دفن شهداي گمنام و احداث بناي يادبودي در محوطه ي قدمگاه مي باشد كه اين عمل مي تواند در تصحيح باورهاي زايرين و مراجعين مكان قدمگاه، مؤثر باشد.

دكتر ابراهيم فياض، انديشمند فرهيخته ي كازروني مقيم تهران و استاد دانشگاه تهران، كه در ايام تعطيلات نوروز سال جاري در كازرون حضور داشتند و به مناسبتي توفيق ديدار ايشان را يافتم در خصوص قداست قدمگاه مطلب جديد و جالبي ارائه كردند كه تشريح كامل آن مي تواند چهره ي زيباتري به اين مكان مقدس ببخشد.

مشاراليه با ارائه ي اسنادي اثبات كرد كه امام علي بن موسي الرضا ( ع) در هنگام عزيمت از مدينه به خراسان ( طوس) از شهر كازرون گذر كرده است و قطعاً يكي از قدمگاه هاي مبارك آن امام همام ، كازرون بوده است .

لذا با شنيدن مطلب فوق، مقرر گرديد با جناب دكتر فياض، مصاحبه اي مفصل پيرامون اين موضوع ترتيب داده شود و ايشان اسناد خود را در خصوص قدمگاه امام رضا ( ع) در كازرون تشريح كنند كه متأسفانه تاكنون چنين توفيقي حاصل نگرديده است.

نگارنده در پايان اين مقال، متناسب با بضاعت خود، سخن و تذكري با همشهريانم دارم آن ها كه براي برآورده شدن حاجات و خواسته هايشان، مكان قدمگاه خضر نبي كازرون را انتخاب كرده اند و مي‌كنند.

به خواهران و برادران مسلمان بايد متذكر شد كه معارف غني شيعه پر است از ادعيه و اعمال و اذكاري كه هر بنده خدايي مي تواند بي واسطه و با واسطه از خداي مهربان، حاجات خود را طلب كند و هر فرد متناسب با توان و ظرفيت مالي و جسمي و فكري و روحي خود مي تواند راه هاي ارتباط با معبود خود را بيابد و انتخاب نمايد و شرايط عملي آن را فراهم كند .

بدون شك بهترين و كوتاه ترين راه و روش همانا انجام واجبات و ترك محرمات و توسل به كلام خدا در قرآن و كلام پيامبر (ص) و ائمه ي اطهار در كُتب مشهور همچون نهج البلاغه، نهج الفصاحه و صحيفه ي سجاديه و ... مي باشد.

ايضاً اين كه چه اشكالي دارد براي برآورده شدن حاجات خود با نيت خالص نذر كنيم كه : نمازهاي واجب و يوميه خود را در اول وقت و ترجيحاً در مسجد و با جماعت برگزار كنيم، روزه بگيريم به ويژه در روزهاي خاص، نماز شب بخوانيم، با صدقه و هديه به فقرا كمك كنيم، يتيم نوازي كنيم و يتيم نيازمندي را تحت پوشش مالي و يا آموزشي قرار دهيم، براي رفع مشكل برادر و خواهر ديني خود تلاش كنيم، هزينه ي سفر زيارتي و حتي تفريحي نيازمندي را متقبل شويم. اسباب ازدواجي را فراهم كنيم، اسباب هدايت جوانان كه يكي از آن ها تهيه‌ي لوازم و وسايل فرهنگي و ورزشي است فراهم كنيم، در مراسم عزا و جشن ائمه ي اطهار حضور يابيم، ذكر كثير صلوات و قرائت قرآن با فهم آن، قرائت همراه با فهم معاني ادعيه ي مختلف به ويژه دعاهاي كميل، ندبه و زيارت عاشورا و ...، حضور در فريضه نماز جمعه (كه توسط معصوم، حج فقرا توصيف شده است)، نذر كنيم و اراده كنيم كه دروغ نگوييم، غيبت نكنيم، به حرام نگاه نكنيم و در محافل گناه حضور نيابيم، و . و صدها و هزارها كار نيك و خوبي كه مي توانيم براي تقرب به پروردگار منان انجام دهيم و حاجات خود را به واسطه ي انجام آ نها از خداي بخشنده و مهربان طلب كنيم.

آري برادر و خواهر، سوراخ دعا فقط در قدمگاه نيست، در همه جا و همه ي لحظه ها، سوراخ دعا در دسترس ما قرار دارد كافي است چشم دل خود را باز كنيم و آن را بيابيم و به آن متوسل شويم كه در قرآن آمده است:

ادعوني استجب لكم ( بخوانيد مرا تا اجابت كنم شما را)

منبع: هفته نامه سلمان، ش 441

نویسنده: علي اكبر فرشته حكمت