مستند تصویری - تشریحی

قلعه 1700 ساله "دختر" در حال ویرانی/ خبری از مرمت نیست

قلعه دختر شهر تاریخی بیشاپور در فارس با قدمت یک هزار و 700 سال آنچنان در حال ویرانی و نابودی است که با ادامه این روند پیش بینی می شود که بنا فرو بریزد.

کد خبر: ۷۴۶۰

تاریخ: ۱۸ مرداد ۱۳۹۰ - ۱۶:۵۱

به گزارش خبرنگار مهر، قلعه دختر در قسمت شمالی شهر تاریخی بیشاپور و بر روی تپه ای مشرف به محوطه باستانی تنگ چوگان و همچنین دشتی که شهر بیشاپور در آن احداث شده بنا شده است و براساس مطالعات باستان شناسان به عنوان دژی نظامی جهت حفاظت از این شهر باستانی مورد استفاده قرار می گرفته است.

قلعه مذکور هم به لحاظ نوع خاص معماری و هم به لحاظ قرارگیری برخی آثار خاص در اطراف آن از جمله دو نقش برجسته منحصر به فرد ساسانی در ضلع غربی و در دامنه کوه و همچنین وجود ده ها گوردخمه در ضلع شرقی این بنا، بسیار حائز اهمیت است.

قلعه دختر

عضو شورای مرکزی انجمن هم اندیشان جوان شهرستان کازرون در این رابطه گفت: با آنکه قلعه دختر شهر تاریخی بیشاپور به لحاظ نوع خاص معماری و شرایط ویژه تاریخی، یکی از مهمترین قلعه های باستانی به جا مانده در ایران محسوب می شود اما با این وجود به دلیل بی توجهی های بارز به وضعیت آن و عدم انجام هرگونه عملیات مرمتی و حفاظتی بر روی این بنا، روند تخریب سریعی را در پیش گرفته است.

محسن عباسپور ادامه داد: در حال حاضر علاوه بر آنکه بسیاری از فضاها و اطاق های پیرامونی این قلعه تاریخی به دلیل فرسایش یا به طور کامل از بین رفته و یا در زیر آوارهای فضاهای از بین رفته مدفون هستند، وضعیت دژ اصلی نیز به خصوص در یکی از برج های آن، بسیار نگران کننده به نظر می رسد.

برج جنوبی قلعه از نمای پائین قلعه

وی بیان کرد: فرسایش شدید بنا به واسطه قرارگیری مستقیم آن در برابر باران و سایر عوامل جوی طی سالیان گذشته موجب جدا شدن سنگهای بزرگ و نمای دیوارها از بنا و پراکنده شدن آنها در اطراف قلعه شده و در برج 22متری جنوبی این دژ نیز فاصله ی قابل توجهی میان دیوار اصلی و ستون برج ایجاد کرده است.

برج جنوبی قلعه از نمای شمالی فاصله میان برج و قلعه به وضوح دیده می شود

این فعال میراث فرهنگی عنوان کرد: در حال حاضر علاوه بر فاصله ایجاد شده، وجود ترک پهای بزرگی در این برج نیز احتمال ریزش آن را تشدید می کند و اگر به این شرایط سازه مواردی همچنین زلزله خیز بودن منطقه را اضافه کنیم به وضوح متوجه خواهیم شد چنانچه سازمان میراث فرهنگی و یا پایگاه پژوهشی بیشاپور که اصلی ترین متولی حفاظت از این بناست اقدامی فوری را جهت مرمت و مقاوم سازی این برج انجام ندهد در آینده شاهد ریزش این اثر یک هزار و 700ساله خواهیم بود.

یکی از فضاها و اطاقهای پیرامونی قلعه دختر

عباسپور اضافه کرد: این دست از مشکلات در شهر بیشاپور و بناهای مرتبط با آن در حالی همچنان تداوم دارد که این محوطه باستانی با وجود تمامی پتانسیلها و قابلیتهایی که جهت ثبت در فهرست آثار جهانی دارد، هنوز از این امتیاز بی بهره مانده و در این میان امید فعالان میراث فرهنگی به وعده هایی است که جهت معرفی این اثر برای ثبت در فهرست یاد شده در سال 2013 داده شده که در این صورت با افزایش توجه به بیشاپور و بیشتر شدن پژوهشها و بررسیها بتوان به حفظ آن امیدوار بود، در غیر این صورت بی تردید همچنان باید منتظر مشاهده صحنه هایی ازجمله آنچه امروز برای برج جنوبی قلعه دختر به وقوع می پیوندد، بود.

بخشی از دیوارهای بجا مانده از قلعه دختر

به گزارش مهر، این دست از بناها باید بیشتر از سایر آثار مورد توجه فوری قرار گیرند زیرا با وجود آسیبهایی در آن وجود دارد باید یه سرعت عملیات مرمت و حفاظت از آن را شروع کرد.

شهرستان کازرون به لحاظ برخورداری از میراث کهن و آثار تاریخی ارزشمند یکی از شهرستانهای مهم حوزه گردشگری محسوب می شود که نه تنها باید با جدیت بیشتری مورد توجه قرار گیرد بلکه با ایجاد بسترهای لازم فرصتهای مطالعاتی مناسبی نیز برای آثار این منطقه فراهم شود.